Zasady zatrudniania pracowników młodocianych: wynagrodzenie, podatki i ZUS.

Wpis z dnia: 20-09-2025.

Planujesz zatrudnić ucznia w celu przygotowania zawodowego lub do wykonywania lekkiej pracy? Pracownicy młodociani, choć podlegają ogólnym przepisom prawa pracy, mają też swoje specyficzne regulacje, zwłaszcza dotyczące wynagrodzenia i rozliczeń składkowo-podatkowych. Przygotowaliśmy podsumowanie kluczowych zasad, które musisz znać.

Kto jest pracownikiem młodocianym?

Pracownikiem młodocianym jest osoba, która ukończyła 15 lat, a nie przekroczyła 18 lat. Zatrudnienie jest co do zasady dopuszczalne, jeśli młodociany ukończył co najmniej ośmioletnią szkołę podstawową i przedstawi świadectwo lekarskie.

Młodociani bez kwalifikacji zawodowych są zwykle zatrudniani na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego (nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy). Taka umowa jest objęta przepisami o umowie na czas nieokreślony, z niewielkimi wyjątkami.

Można również zatrudniać młodocianych w celach wyłącznie zarobkowych przy wykonywaniu prac lekkich. Praca lekka nie może zagrażać życiu, zdrowiu i rozwojowi psychofizycznemu młodocianego, ani utrudniać mu wypełniania obowiązku szkolnego.

Minimalne wynagrodzenie młodocianego (nauka zawodu)

Wysokość minimalnego wynagrodzenia pracownika młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego jest ustalana procentowo w stosunku do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim kwartale.

Od 1 września do 30 listopada 2025 r., wynagrodzenie to nie może być niższe niż:

I rok nauki: (8% przeciętnego wynagrodzenia)⁹.
II rok nauki: (9% przeciętnego wynagrodzenia)¹⁰.
III rok nauki: (10% przeciętnego wynagrodzenia)¹¹.

Dla młodocianego odbywającego przyuczenie do wykonywania określonej pracy, minimalne wynagrodzenie w tym okresie wynosi (7% przeciętnego wynagrodzenia).

W przypadku zatrudnienia do prac lekkich, wynagrodzenie jest ustalane na zasadach ogólnych i nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie obowiązujące w danym okresie.

Rozliczenia Składkowo-Podatkowe (Ulga dla Młodych i Składka Zdrowotna)

Wynagrodzenie młodocianego stanowi przychód ze stosunku pracy. Rozliczenie składkowo-podatkowe odbywa się na ogólnych zasadach dotyczących pracowników, z uwzględnieniem ulgi dla młodych.

Podatek Dochodowy (PIT)

Przychody ze stosunku pracy otrzymane przez podatnika do ukończenia 26. roku życia są zwolnione z PIT (tzw. ulga dla młodych), do wysokości 85 528,00 zł w roku podatkowym. Minimalne wynagrodzenia młodocianych mieszczą się w tym limicie, co oznacza, że pracodawca zasadniczo nie pobiera zaliczki na PIT. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy młodociany złoży wniosek o niestosowanie ulgi dla młodych.

Składki ZUS

Pracodawca rozlicza składki ZUS (społeczne i zdrowotną) od wynagrodzenia młodocianego na ogólnych zasadach.

Składki na ubezpieczenia społeczne: Podstawę wymiaru stanowi przychód ze stosunku pracy.
Składka na Fundusz Pracy (FP) i Fundusz Solidarnościowy (FS): Nie są naliczane od wynagrodzenia młodocianego, jeśli jest ono na poziomie najniższych stawek wynikających z rozporządzenia.
Składka na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP): Pracodawca ma obowiązek ją naliczać, jeśli jest objęty przepisami o ochronie roszczeń pracowniczych.

Obniżenie składki zdrowotnej

Kluczową kwestią jest naliczanie składki na ubezpieczenie zdrowotne (9%). Ponieważ wynagrodzenie młodocianego jest zwolnione z PIT (ulga dla młodych), może zajść konieczność obniżenia składki zdrowotnej.

Jeśli składka zdrowotna obliczona od przychodu zwolnionego z PIT jest wyższa od kwoty stanowiącej hipotetyczną zaliczkę na PIT (obliczoną zgodnie z przepisami obowiązującymi na dzień 31 grudnia 2021 r.), to składkę zdrowotną obniża się do wysokości tej hipotetycznej zaliczki.

Hipotetyczną zaliczkę oblicza się z użyciem parametrów z 31 grudnia 2021 r., takich jak:

Stawka podatku z pierwszego progu skali: 17%.
Miesięczna kwota zmniejszająca zaliczkę na PIT: 43,76 zł (jeśli pracownik złożył PIT-2).
Koszty uzyskania przychodów: 250,00 zł (lub 300,00 zł w przypadku podwyższonych).

W praktyce, minimalne wynagrodzenia młodocianych często skutkują koniecznością obniżenia składki zdrowotnej do wysokości hipotetycznej zaliczki, która może być bardzo niska lub wynosić 0,00 zł.

Inne ważne aspekty

Czas Pracy

Czas pracy młodocianego w wieku powyżej 16 lat nie może przekraczać 8 godzin na dobę i obejmuje również czas nauki w wymiarze wynikającym z programu zajęć szkolnych. Tygodniowa norma czasu pracy wynosi przeciętnie 40 godzin w średnio pięciodniowym tygodniu pracy. Należy pamiętać, że pracownikowi młodocianemu przysługuje co najmniej 48 godzin nieprzerwanego odpoczynku tygodniowego, który powinien obejmować niedzielę.

Urlop Wypoczynkowy

Młodociany uzyskuje prawo do pierwszego urlopu z upływem 6 miesięcy od rozpoczęcia pierwszej pracy, w wymiarze 12 dni roboczych. Z upływem roku pracy nabywa prawo do kolejnego urlopu w wymiarze 26 dni roboczych. Łącznie po roku pracy przysługuje mu 38 dni roboczych urlopu.

W roku kalendarzowym, w którym młodociany kończy 18 lat, ma prawo do urlopu w wymiarze 20 dni roboczych, o ile prawo do urlopu uzyskał przed ukończeniem 18 lat. Urlop młodocianego uczęszczającego do szkoły powinien być udzielany w okresie ferii szkolnych.

Pracownicze Plany Kapitałowe (PPK)

Pracownik młodociany nie podlega zapisowi do PPK, ponieważ definicja osoby zatrudnionej w ustawie o PPK wyłącza młodocianych w rozumieniu Kodeksu pracy.