Zakup samochodu z UE? Poznaj zasady rozliczania VAT i uniknij pułapek!

Wpis z dnia: 11-08-2025.

Wewnątrzwspólnotowe Nabycie Towarów (WNT) to temat, który budzi wiele pytań wśród polskich przedsiębiorców, zwłaszcza gdy dotyczy zakupu pojazdów z krajów Unii Europejskiej. Bez względu na to, czy planujesz nabyć samochód nowy, czy używany, musisz pamiętać o kilku kluczowych obowiązkach podatkowych. Zrozumienie ich pomoże Ci prawidłowo rozliczyć VAT i uniknąć nieprzyjemności.

Kto ma obowiązek rozliczyć VAT przy WNT samochodu?

Jeśli jesteś czynnym podatnikiem VAT i dokonujesz wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu (zarówno nowego, jak i używanego), na Tobie spoczywa obowiązek rozliczenia podatku VAT.

W przypadku nowych środków transportu zasady są szczególne: WNT występuje niezależnie od statusu nabywcy i dostawcy. Oznacza to, że nawet jeśli nie prowadzisz działalności gospodarczej (nie jesteś zarejestrowany jako podatnik VAT), ale nabywasz nowy środek transportu z UE, masz obowiązek zapłacić VAT w Polsce i złożyć odpowiednie dokumenty.

Kiedy powstaje obowiązek podatkowy i kiedy trzeba zapłacić VAT?

Obowiązek podatkowy w WNT (dla samochodów używanych oraz w ogólności) powstaje z chwilą wystawienia faktury przez zagranicznego dostawcę, jednak nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru.

Ważne jest, aby pamiętać, że:

Uiszczenie zaliczki lub otrzymanie faktury zaliczkowej nie powoduje powstania obowiązku podatkowego z tytułu WNT. Kluczowa jest data wystawienia faktury końcowej przez dostawcę i data dostawy towarów.
W przypadku nowego środka transportu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jego otrzymania, nie później jednak niż z chwilą wystawienia faktury przez unijnego kontrahenta.

Po powstaniu obowiązku podatkowego, masz 14 dni na obliczenie i wpłacenie należnego podatku VAT na rachunek urzędu skarbowego. Kwota VAT powinna być zaokrąglona do pełnych złotych dla każdego samochodu, a istnieje możliwość dokonania łącznej wpłaty za kilka pojazdów.

Formularz VAT-23 i inne deklaracje

Oprócz zapłaty VAT, masz obowiązek przedłożyć naczelnikowi urzędu skarbowego informację o nabywanych środkach transportu na druku VAT-23. Do tej informacji należy dołączyć kopię faktury potwierdzającej nabycie pojazdu (z wyjątkiem faktur ustrukturyzowanych). W informacji VAT-23 podaje się cenę nabycia samochodu w walucie wynikającej z faktury, bez przeliczania jej na złote.

Termin złożenia VAT-23:

Dla nowych środków transportu, informację VAT-23 składa się w tym samym terminie co deklarację VAT-10, czyli w ciągu 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego.
Dla używanych środków transportu, przepisy wprost nie wskazują terminu złożenia VAT-23. Organy podatkowe często podkreślają ten fakt, wskazując, że informację można złożyć nawet w momencie sprzedaży auta czy rejestracji. Jednak Dyrektor KIS w interpretacji z marca 2024 r. wskazał, że informacja VAT-23 stanowi podstawę do obliczenia podatku, dlatego jej złożenie powinno nastąpić w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego. Mimo to, złożenie informacji po upływie tego terminu nie powinno wiązać się z negatywnymi konsekwencjami dla podatnika.

Jeśli nabywasz nowy środek transportu i co do zasady nie masz obowiązku składania deklaracji VAT (np. nie jesteś podatnikiem VAT), jesteś zobowiązany do złożenia deklaracji podatkowej VAT-10 w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego.

Czynni podatnicy VAT rozliczają WNT samochodu w deklaracjach JPK_V7M/V7K lub VAT-8.

Co wlicza się do podstawy opodatkowania WNT samochodu?

Podstawą opodatkowania WNT jest zasadniczo wszystko, co stanowi zapłatę. Obejmuje ona także:

Podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze (z wyjątkiem kwoty VAT). Chodzi o wydatki, których nałożenie pozostaje w bezpośrednim związku z nabyciem.
Koszty dodatkowe takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez sprzedawcę od nabywcy.

Przykładowe wydatki zwiększające podstawę opodatkowania:

Opłata administracyjna za tymczasowe tablice rejestracyjne uiszczona w zagranicznym urzędzie, jeśli są one konieczne do przemieszczenia pojazdu z UE do Polski.
Koszty ubezpieczenia samochodu, o ile ubezpieczenie jest pobierane przez unijnego dostawcę od nabywcy.
Podatek akcyzowy poniesiony na terytorium Polski, ponieważ pozostaje w ścisłym i bezpośrednim związku z WNT.
Opłata recyklingowa, której obowiązek uiszczenia wiąże się z wewnątrzwspólnotowym nabyciem pojazdu.

Przykładowe wydatki NIE zwiększające podstawy opodatkowania:

Opłata administracyjna za tablice rejestracyjne w Polsce, gdyż jest związana z rejestracją pojazdu i dopuszczeniem go do ruchu, a nie bezpośrednio z jego przemieszczeniem z innego kraju UE.
Wydatki na tłumaczenie dokumentów z języka obcego na polski, ponieważ nie są bezpośrednio związane z WNT ani pobierane przez dostawcę od nabywcy.

Prawo do odliczenia VAT i ujęcie w JPK_VAT

Jako podatnik masz prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu WNT samochodu, pod warunkiem, że wykazałeś należny podatek VAT z tego tytułu w swojej deklaracji podatkowej.

W zakup samochodu w ramach WNT należy wykazać w JPK_VAT:

Po stronie podatku należnego w pozycji 23 i 24.
Po stronie podatku naliczonego w pozycji 42 i 43.
Dodatkowo, kwotę zapłaconego podatku należnego (w terminie 14 dni) należy wykazać w pozycji 35, aby uniknąć ponownej wpłaty tego samego VAT-u.

Kiedy WNT używanego samochodu NIE występuje?

Warto wiedzieć, że nie każde nabycie używanego samochodu z UE będzie traktowane jako WNT. Sytuacje, w których WNT nie wystąpi, to m.in. gdy:

Dostawa towarów w kraju UE była opodatkowana na zasadach odpowiadających polskiej procedurze marży (np. art. 120 ust. 4 i 5 ustawy o VAT), a Ty posiadasz dokumenty potwierdzające nabycie na tych zasadach. Musi to jasno wynikać z wystawionej faktury.
Nabycie jest dokonane na podstawie umowy kupna-sprzedaży od osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej.
Dostawcą używanych środków transportu jest podatnik zwolniony z opodatkowania VAT w swoim kraju.
Nabycie jest dokonane przez organizatora aukcji (licytacji), a do dostawy zastosowano szczególne zasady opodatkowania w państwie rozpoczęcia transportu, wyłączające uznanie dostawy za WNT (np. jeśli dostawca jest „opodatkowanym pośrednikiem” i zastosowano procedurę przejściową, o której mowa w art. 326-332 dyrektywy VAT), a Ty posiadasz odpowiednie dokumenty potwierdzające nabycie na tych zasadach.

Podsumowanie

Zakup samochodu z Unii Europejskiej, choć na pierwszy rzut oka wydaje się prosty, wiąże się ze specyficznymi wymogami w zakresie VAT. Kluczowe jest zrozumienie momentu powstania obowiązku podatkowego, prawidłowe ustalenie podstawy opodatkowania oraz terminowe złożenie wszystkich wymaganych deklaracji i informacji (VAT-23, VAT-10, JPK_VAT). Pamiętaj, że dokładne rozliczenie tych transakcji jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania Twojej firmy i uniknięcia niepotrzebnych problemów z urzędem skarbowym.