Kiedy odliczysz 100% VAT od samochodu? Przełomowy wyrok NSA!

Wpis z dnia: 14-07-2025.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 kwietnia 2025 r. (sygn. akt I FSK 750/22) rozwiewa wątpliwości dotyczące prawa do pełnego odliczenia VAT od wydatków na samochody firmowe, które są wykorzystywane zarówno służbowo, prywatnie, jak i są przedmiotem podnajmu.

To ważna informacja dla wszystkich przedsiębiorców, którzy dotychczas liczyli na możliwość pełnego odliczenia VAT w takich mieszanych modelach użytkowania pojazdów. Jak się okazuje, nie jest to takie proste!

Ograniczenie odliczenia VAT – przypomnienie zasad

Zgodnie z ogólną zasadą, przedsiębiorca ma prawo odliczyć 50% VAT od wydatków związanych z samochodami osobowymi, jeśli są one wykorzystywane zarówno do celów działalności gospodarczej, jak i prywatnych. Istnieją jednak wyjątki, które pozwalają na odliczenie 100% VAT. Dzieje się tak wtedy, gdy samochód jest wykorzystywany wyłącznie do celów działalności gospodarczej.

Aby móc skorzystać z pełnego odliczenia, podatnik musi spełnić dwa kluczowe warunki:

• Wprowadzić zasady użytkowania pojazdu, które jasno określają jego przeznaczenie wyłącznie do celów firmowych.
• Prowadzić szczegółową ewidencję przebiegu pojazdu (kilometrówkę), która potwierdza brak użytku prywatnego.

Istnieje jeden wyjątek od obowiązku prowadzenia ewidencji przebiegu: dotyczy on samochodów osobowych przeznaczonych wyłącznie do odpłatnego używania (np. na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu), pod warunkiem, że odsprzedaż, sprzedaż lub oddanie w odpłatne używanie tych pojazdów stanowi przedmiot działalności podatnika.

Sprawa, która trafiła przed NSA: Leasing, użytek prywatny i podnajem

Przedmiotem rozstrzygnięcia NSA była sprawa spółki z o.o., czynnego podatnika VAT, która wzięła w leasing samochód osobowy. Pojazd ten był wykorzystywany na trzy sposoby:

• do celów działalności gospodarczej spółki,
• do celów prywatnych pracownika,
• był podnajmowany spółkom powiązanym.

Spółka wystawiała faktury VAT ze stawką 23% za podnajem, a czynsz za podnajem stanowił realne wynagrodzenie. Mimo to, spółka nie prowadziła ewidencji przebiegu pojazdu, nie złożyła informacji VAT-26, ani nie wprowadziła regulaminu użytkowania pojazdu wykluczającego jego użycie do celów prywatnych czy regulaminu wynajmu.

Spółka uważała, że może odliczyć 100% VAT od opłat leasingowych w tej części, w której samochód był podnajmowany (tj. w 60%), powołując się na wyjątek dotyczący pojazdów przeznaczonych wyłącznie do odpłatnego używania.

Stanowisko organu podatkowego i wyrok NSA

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) nie zgodził się ze stanowiskiem spółki. Stwierdził, że skoro samochód nie był wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej, a tym bardziej wyłącznie do celów wynajmu, spółce przysługuje prawo do odliczenia jedynie 50% podatku naliczonego od wydatków związanych z tym pojazdem, nawet w części dotyczącej podnajmu.

Naczelny Sąd Administracyjny podtrzymał stanowisko organu. NSA jasno podkreślił, że aby zastosować pełne odliczenie VAT, samochód musi być wykorzystywany wyłącznie do celów działalności gospodarczej. W analizowanym przypadku spółka nie spełniła tego warunku – nie prowadziła ewidencji przebiegu pojazdu, a samochód był wykorzystywany zarówno prywatnie, jak i do pozostałej działalności gospodarczej.

Sąd zaznaczył, że wyjątek od obowiązku prowadzenia ewidencji (dla pojazdów przeznaczonych wyłącznie do odpłatnego używania) ma zastosowanie tylko wtedy, gdy pojazd jest wyłącznie przeznaczony do tego celu. Użycie zwrotu „przeznaczony wyłącznie do” oznacza, że jakiekolwiek, nawet przejściowe, wykorzystanie pojazdu do innych celów wyklucza zastosowanie tego wyjątku.

W konsekwencji, fakt podnajmowania samochodu nie uprawniał spółki do odliczenia 100% VAT, ponieważ pojazd był jednocześnie wykorzystywany do celów prywatnych i w ramach innej działalności gospodarczej spółki.

Kluczowe wnioski dla przedsiębiorców

Wyrok NSA jest jasnym sygnałem dla podatników VAT. Jeśli wykorzystujesz samochód firmowy w sposób mieszany – służbowo, prywatnie, a dodatkowo go podnajmujesz – nie masz prawa do odliczenia 100% VAT od wydatków z nim związanych. Nawet jeśli podnajem jest znaczącą częścią jego użytkowania, decydujące jest wyłączne przeznaczenie pojazdu do danej aktywności.

Aby móc odliczyć pełny VAT od samochodu, musisz bezwzględnie:

• Zapewnić, że samochód jest wykorzystywany wyłącznie do celów firmowych.
• Wprowadzić zasady użytkowania wykluczające użytek prywatny.
• Prowadzić szczegółową ewidencję przebiegu pojazdu (chyba że prowadzisz działalność polegającą wyłącznie na wynajmie pojazdów i dany samochód jest przeznaczony wyłącznie do tego celu).

Orzecznictwo:

I FSK 750/22 – Wyrok NSA, 01.04.2025 r.